HAERLEM NIEUWS   september / oktober  2026   Historische Vereniging Haerlem voor een online versie: klik hier

Uit De Hoofdwacht     September / Oktober 2026 Na een mooi en zeer warme zomer genieten we nog steeds van een mooie nazomer, al is het nu af en toe wat nat! Na alle droogte van de afgelopen maanden is het wel goed voor de bodem en onze tuinen. De vakanties zijn weer voorbij en hopelijk heeft iedereen een fijne vakantie gehad en zin in het nieuwe seizoen! De komende tijd staan er heel wat interessante activiteiten op het programma. Onze gastvrouwen en -heren hebben tijdens de hete maanden ons gebouw opengehouden en hopelijk hebben ook veel leden de gelegenheid gehad onze fraaie tentoonstelling over ‘125 jaar Historische Vereniging Haerlem’ kunnen bezoeken. Zo niet, dan kan dit nog tot en met zaterdag 26 september.   Lees verder

De ‘koepeltrilogie’     Op dinsdagavond 8 september vindt de tweede lezing uit de Koepeltrilogieserie plaats. Deze lezing staat in het teken van het leven in de gevangenis. De avond wordt inhoudelijk verzorgd door 3 personen: lezingen van een ex-operationeel werker (Jan van den Burg), en een ex-gedetineerde (Alexandro Reyes Rodriguez) en een rondleiding door een ex-bewaker (Marc de Groot). De lezingen vinden plaats in De Koepel Koepelplein 1, Haarlem De avonden starten 20.00 uur (inloop 19.30). Combiticket voor de 3 avonden: leden €25,- Niet leden € 30,- Aparte toegang per avond: leden €10,- Niet leden € 12,50 Alle avonden inclusief koffie/thee en een drankje na afloop. Aanmelden kan met de QR-code in de afbeelding of hieronder. NB: degenen die zich al voor de volledige reeks hebben aangemeld, hoeven zich niet nogmaals aan te melden.   Aanmelden

Twee bijzondere gevelstenen en een vraag aan onze leden   De gevelstenen ‘Abrams offer' en ‘Sint Christoffel (De Christusdrager)'   Onze Stichting Geveltekens Vereniging Haerlem (SGVH) kreeg van Sjef Beerendonk de vraag of wij iets konden vertellen over twee gevelstenen die volgens hem afkomstig zijn van de Rudolf Steiner School. Het gaat om ‘Abrams offer' en ‘Sint Christoffel (De Christusdrager)'. Voor de duidelijkheid zijn beide Haarlemse stenen hierboven afgebeeld. Helaas konden we Sjef met de gegevens waarover wij beschikken niet veel verder helpen. In onze bestanden is niets te vinden over de herkomst van deze stenen. Het zou kunnen dat ze ooit aan de binnenzijde van het gebouw van de Rudolf Steiner School hebben gezeten. De SGVH houdt zich immers bezig met geveltekens die in de openbare ruimte te zien zijn. Ook onze adviseur heeft nog eens naar de stenen gekeken, maar helaas leverde ook dat geen concrete aanwijzingen op. We weten wel iets over de geschiedenis van de school. Deze begon in de Wouwermanstraat in Haarlem, verhuisde vervolgens naar de Wilhelminastraat en kwam uiteindelijk terecht aan de Engelandlaan, op de hoek met de Belgiëlaan. Voorlopig moeten we dus concluderen dat onze zoektocht naar de herkomst van de stenen geen resultaat heeft opgeleverd. Maar… we geven natuurlijk niet zomaar op! De Vereniging Haerlem heeft een groot aantal leden en daar zit ontzettend veel kennis bij. Misschien herkent iemand deze stenen of weet hij of zij meer over hun herkomst en geschiedenis. Wie meer informatie heeft, horen we daarom heel graag! Stuur uw gegevens of herinneringen naar mij via mengscheringa@kpnmail.nl. Dan kunnen wij Sjef alsnog verder helpen. Bij voorbaat dank. Martin Scheringa, secretaris SGVH.

Haarlemse Popmuziek in een Platenkoffer     Haarlemse Popmuziek in een Platenkoffer Van Lou Bandy op 78 toeren tot ESKALATIE op 33 Muziekjournalist Peter Bruyn en vinyl DJ Sjef Huurdeman pakken de platenkoffer in en nemen je mee op een wervelende reis door de indrukwekkende popmuziek­ge­schie­denis van Haarlem - van Lou Bandy op 78 toeren per minuut tot ESKALATIE op 33. Op deze middag gaan muziekjournalist Peter Bruyn en vinylDJ Sjef Huurdeman in een razend tempo op reis door de imposante geschiedenis van de popmuziek aan het Spaarne. Ergens in de jaren ´60 wordt de kiem gelegd voor de vruchtbare bodem voor de popmuziek in de Spaarnestad. Is het de zeelucht, de vele platenmaatschappijen of het literaire klimaat? Speciaal voor het Haarlems Vinyl Festival en in samenwerking met de jubilerende Historische Vereniging Haerlem en Pletterij geven Bruyn en Huurdeman hun eigen draai aan deze muzikale geschiedenis van stad en regio. Datum: zondag 4 oktober 2026 Tijd: 15:00 - 17:00 Locatie: Pletterij, Lange Herenvest 122 Tickets: €7.50

Lezing 'Zoektocht naar de wilde wolf'     In Sociëteit Vereeniging op 17 september een lezing waar leden van de Historische Vereniging Haerlem ook welkom zijn: Zoektocht naar de wilde wolf - Dik van der Meulen In De kinderen van de nacht gaat Dik van der Meulen op zoek naar de wilde wolf in Nederland, en naar de betekenis die mensen door de eeuwen heen aan dit dier hebben gegeven. Het is een onderzoek naar de bijzondere en veranderende relatie tussen mens en wolf. Van bewondering naar angst In de oudheid leefden mensen en wolven dicht bij elkaar en werd de wolf soms bewonderd. Later veranderde dat beeld sterk: de wolf gold als een gevaarlijk en duivels roofdier. Verhalen en sprookjes zoals Roodkapje versterkten het angstbeeld. Eeuwenlang werd de wolf intensief bejaagd en uiteindelijk bijna volledig uit Nederland verdreven. Van der Meulen laat zien dat de wolf niet alleen een symbool van gevaar en vraatzucht is. Het dier staat ook voor vrijheid, mysterie, kracht en oerdriften. Over de auteur Dik van der Meulen (1963) is een Nederlandse schrijver, biograaf en literair historicus. Hij studeerde Nederlandse taal- en letterkunde en specialiseerde zich in biografieën van historische figuren en in natuuronderwerpen. Hij brak door met zijn biografie van Multatuli, waarvoor hij de AKO Literatuurprijs won. Daarnaast schrijft hij essays en natuurboeken, waaronder De kinderen van de nacht. Van der Meulen staat bekend om zijn toegankelijke stijl en grondige research. Je bent ook welkom bij het gezamenlijke diner voorafgaande aan de lezing. Je kunt dit bij je bestelling aangeven. Sociëteit Vereeniging (Zijlweg 1, Haarlem) donderdag 17 september SO Geschiedenis Zoektocht naar de wilde wolf - Dik van der Meulen 20:00-23:00 uur inloop 19:30 uur €5 voor leden van de Historische Vereniging Haerlem   Aanmelden

16 september Lezing en boekpresentatie ‘Grote bakstenen huizen in laatmiddeleeuws Haarlem’     De Afdeling Kennemerland van de AWN - de Nederlandse Archeologievereniging - organiseert samen met de Werkgroep Bouwhistorie Haarlem en het Archeologisch Museum Haarlem op woensdagavond 16 september een lezing en presentatie van het boek ‘Grote bakstenen huizen in laatmiddeleeuws Haarlem’. De lezing wordt verzorgd door André Numan, auteur van het boek en voorzitter van de Werkgroep Bouwhistorie Haarlem. Het eerste exemplaar van het boek wordt aangeboden aan de burgemeester van Haarlem, Jos Wienen. Van hout naar steen In de late middeleeuw was het merendeel van de huizen in Haarlem gemaakt van hout en met riet gedekt. Toen vanaf ca. 1200 de baksteen weer in de bouw werd toegepast verschenen de eerst bakstenen huizen, die vaak aanzienlijk groter waren dan de houten huizen. De huizen werden gebouwd in opdracht van de vermogende elite in de stad, want alleen zij konden zich een dergelijk groot huis veroorloven, onder andere omdat de bakstenen in de begintijd kostbaar waren. De meeste grote bakstenen huizen zijn om allerlei reden uit het straatbeeld verdwenen, slechts een paar staan er nog, zoals de Gravenzaal van het stadhuis en de Hoofdwacht. Uitgebreid onderzoek Archeologisch, bouwhistorisch en historisch onderzoek heeft informatie opgeleverd van ten minste achttien grote bakstenen huizen. Aan de hand van deze resultaten, prenten, foto’s en tekeningen wordt een beeld geschetst van deze huizen: hoe zagen zij eruit, hoe groot waren zij, wie hebben er gewoond en –natuurlijk – wanneer zijn ze gebouwd. Auteur André Numan is al sinds 1973 actief bij de Archeologische Werkgroep Haarlem en is voorzitter van de Werkgroep Bouwhistorie Haarlem. Hij was werkzaam bij het Amsterdams Archeologisch Centrum van de Universiteit van Amsterdam en publiceerde uitgebreid over archeologisch onderzoek in Haarlem en over Noord-Hollandse kerken en kappellen, waaronder de Grote of St. Bavo in Haarlem. Tegenwoordig doet hij met de Werkgroep Bouwhistorie Haarlem onderzoek naar oude kelders en het ‘verdwenen’ Karmelietenklooster in de Haarlemse binnenstad. Boekverkoop Het boek ‘Grote bakstenen huizen in laatmiddeleeuws Haarlem’ van André Numan is een uitgave Uitgeverij Loutje, meet 22 cm x 22 cm, telt 96 pagina’s en bevat veel afbeeldingen in kleur en zwartwit. Het boek is beschikbaar als paperback voor 19,95 euro. Het boek is na afloop van de lezing en boekpresentatie ter plekke verkrijgbaar. (betaling contant) Wanneer: woensdagavond 16 september, aanvang 20.30 uur (zaal open om 20.00 uur) Waar: Archeologisch Museum Haarlem, Grote Markt 18 K, Haarlem (onder de Vleeshal) Aanmelden: Deelname is gratis. Je kunt je aanmelden (noodzakelijk) voor de lezing en boekpresentatie via de knop hieronder.   Aanmelden

Nieuwe podcastaflevering: Zang en Vriendschap     In aflevering 22 van ’t Sant Erover! nemen Bianca en Wouter een kijkje achter de schermen bij de Koninklijke Liedertafel Zang en Vriendschap. Te gast zijn voorzitter Leo van de Pieterman en René Vestering. Zij vertellen over de rijke geschiedenis van het Haarlemse mannenkoor, het verenigingsleven en natuurlijk over de liefde voor samen zingen. Een aflevering over traditie, kameraadschap en een bijzondere Haarlemse vereniging die al generaties lang van zich laat horen. Luister aflevering 22 – 'Zang en Vriendschap' via Spotify.

Een prentbriefkaart uit 1935 met een bijzonder verhaal     Op Marktplaats ontdekte ik een ansichtkaart met de opvallende tekst “Holland – Indië per kano”. Op de kaart stonden twee getekende logo’s, waaronder één met de letters HKV. De kaart was grafisch gezien zeker geen meesterwerk, maar mijn nieuwsgierigheid was toch direct gewekt. Waar stond HKV voor? Wie waren deze drie mannen die onderaan op de kaart stonden afgebeeld? En waarom stond er “per kano naar Indië” op? Dat is een tocht van meer dan 10.000 kilometer!! Daar moest wel een bijzonder verhaal achter schuilgaan.   Door Marcel Hendriks        Lees het verhaal op Haerlem.nl

De Haarlemse 100 is een initiatief van het Haarlems Dagblad. Haarlemmers kunnen tot en met november hun favoriete plekken aandragen. Daarna volgt de stemronde, waarna in januari de definitieve Haarlemse 100 wordt gelanceerd. Haarlems Dagblad start zoektocht naar De Haarlemse 100: de ultieme lijst van favoriete plekken in de stad Waar haal je het lekkerste broodje van Haarlem? Waar drink je de beste koffie? En waar vind je het mooiste uitzicht? Haarlems Dagblad gaat de komende maanden samen met Haarlemmers op zoek naar de 100 favoriete plekken van Haarlem. Het resultaat wordt De Haarlemse 100: de ultieme lijst van de stad. Bekende klassiekers en verborgen parels Vanaf 27 augustus kunnen Haarlemmers hun favoriete plekken aandragen. Dat kan van alles zijn: van bekende klassiekers als Teylers Museum en de Jopenkerk tot een klein buurtcafé, van een geliefde winkel tot een park, restaurant, sportplek of verborgen parel. Iedere week selecteert de redactie vijf nieuwe favorieten die aan de lijst worden toegevoegd. „Met De Haarlemse 100 willen we niet alleen de bekende plekken verzamelen, maar juist ook ontdekken welke plekken Haarlemmers zelf bijzonder vinden”, zegt redactiechef Annelies Arendsen. „Zo ontstaat een lijst die echt van de stad is. Zie het als een soort ode aan Haarlem!” De redactie trapt de zoektocht af met een eerste selectie van 25 favoriete plekken. Daarna is het aan Haarlemmers om de lijst verder aan te vullen. Uiteindelijk wordt er gestemd en ontstaat een definitieve top 100. Ook gaan verslaggevers de stad in voor Haarlem Kiest om Haarlemmers naar hunmening te vragen. Filmschuur of Filmkoepel? Zandvoort of Bloemendaal? Markt of Botermarkt? Maar ook: waar haal jij het lekkerste broodje van Haarlem en welke plek mag volgens jou absoluut niet ontbreken in de Haarlemse 100? Nieuw YouTube-kanaal De lancering van De Haarlemse 100 valt samen met de start van het nieuwe YouTube-kanaal van Haarlems Dagblad. Daar verschijnen de afleveringen van Favorieten van…, waarin verschillende bekende Haarlemmers de kijker meenemen naar hun favoriete plekken in de stad. Onder anderen Richard Kemper, burgemeester Jos Wienen en broodjesbouwer en contentcreator Soraya Riem laten zien waar zij graag komen en vertellen waarom juist die plekken voor hen bijzonder zijn. De Haarlemse 100 ging op 27 augustus van start via de site van het Haarlems Dagblad. Vanaf dat moment kunnen Haarlemmers hun favoriete plekken aandragen en zo zelf meebouwen aan de lijst. Meedoen? Kijk op Haarlemsdagblad.nl/haarlemse100 en laat weten welke plek volgens jou niet mag ontbreken.

         

Haerlem Nieuws is een twee-maandelijkse uitgave van de Historische Vereniging Haerlem Contact   Algemeen   Redactie   De website   Ledenadministratie   Afmelden Nieuws   Lid worden Historische Vereniging Haerlem Postbus 1105, 2001 BC Haarlem De Hoofdwacht, Grote Markt 17 Haarlem 023 5345422