HAERLEM NIEUWS   september / oktober  2025   Historische Vereniging Haerlem voor een online versie: klik hier

Uit De Hoofdwacht     September / Oktober 2025 Na een mooi zomer genieten we nog steeds van ene mooie nazomer. De meeste vakanties zijn weer voorbij en hopelijk heeft iedereen een fijne vakantie gehad en zin in het nieuwe seizoen! De komende tijd staan er heel wat interessante activiteiten op het programma. Onze gastvrouwen en -heren hebben tijdens de zomer ons gebouw opengehouden en hopelijk hebben ook veel leden de gelegenheid gehad onze fraaie tentoonstelling over ‘Haarlem in opstand – ontdek de sporen van de Franse tijd’ te bezoeken of de audiotour te lopen. Zo niet, dan kan dit wat de tentoonstelling betreft nog tot en met zaterdag 27 september. (NB Zondag 28 september is de Hoofdwacht gesloten vanwege de Haarlem Loop).  Lees verder

         

11 september, presentatie boekje 'Barteljorisstraat'   De Barteljorisstraat in 1901   Beste leden van de Historische Vereniging Haerlem, Bij deze de uitnodiging voor het bijwonen van de presentatie van het boekje ‘Barteljorisstraat’  De Historische werkgroep van de Historische Vereniging Haerlem heeft een boekje gemaakt over de geschiedenis van de Barteljorisstraat. Op donderdag 11 september geeft de Historische Werkgroep een presentatie over het onderzoek naar de geschiedenis van de Barteljorisstraat en het uiteindelijke resultaat: een boekje over de historie van de Barteljorisstraat. Het eerste exemplaar zal worden aangeboden aan Frits Nieuwstraten; bestuurslid en medeoprichter van de Stichting Corrie ten Boomhuis.

De Barteljorisstraat te Haarlem, in Nederland vooral bekend door het bordspel Monopoly, kent een lange geschiedenis. Van de eerste nederzettingen van boeren en vissers, aan de zandweg waar de strandwal en het veenriviertje het Spaarne bij elkaar kwamen, tot aan de gezellige winkelstaat tussen het Station en de Grote Markt van nu. Welke rol heeft de Barteljorisstraat gespeeld in de historie van Haarlem? Wie waren de bewoners van de Barteljorisstraat door de eeuwen heen? Welke functies hebben de gebouwen in

de straat gehad en wat is daar nu nog van terug te vinden? Op deze avond wordt door leden van de werkgroep de geschiedenis van de Barteljorisstraat toegelicht. Er zijn geen kosten verbonden aan deelname aan deze avond, in verband met de catering willen we wel graag weten hoeveel mensen we kunnen verwachten. Aanmelden kan via dit formulier. Waar: ABC Architectuurcentrum Haarlem aan het Groot Heiligland 47. Wanneer: Inloop vanaf 19.30, start presentatie 20.00 uur.

Vereniging Haerlem 125 jaar in 2026; we gaan dit vieren!   Op 2 november 1901 werd de Historische Vereniging Haerlem (HVH) opgericht.   In 2026 viert de Vereniging Historisch Haerlem dus haar 125-jarig bestaan! Dit lustrumjaar wordt een feest voor onze 1300 leden, met tal van activiteiten (zie hieronder voor een selectie van onze plannen). Er staat dus al veel aan te komen, maar we staan open voor ideeën en hulp. Heeft u een suggestie of wilt u meewerken? Laat het ons weten! Samen maken we van 2026 een gedenkwaardig jubileumjaar. Wilt meehelpen om een activiteit te organiseren, meld u dan aan bij bestuurslid Patrick Vlegels.

Een goed doel voor onze oude jaarboeken     Aan alle leden van de Historische Vereniging Haerlem; Wie helpt mee de voorraad oude jaarboeken te verkleinen, reclame voor de vereniging te maken en kennis over Haarlem te verspreiden? Regelmatig zet ik in straatbibliotheekjes in mijn buurt oude jaarboeken (voorzien van een rode flyer met op de achterkant een handgeschreven oproep “Wordt u ook lid?”) en mijn ervaring is dat ze meegenomen worden. (Of aan deze oproep voldaan wordt, weet ik niet, maar de berg boeken op zolder slinkt in elk geval!)

Om het spreidingsgebied groter te maken is hulp nodig en dus mijn vraag hierboven. Voor de uitwerking heb ik het volgende bedacht: achter de boekenkast in de entree van de Hoofdwacht staat een krat met oude jaarboeken, waaruit geput kan worden. De bibliotheekcommissie zal in principe zorgen dat het krat bijgevuld wordt; mocht er meer nodig zijn, weet dan er nog heel veel boeken te vinden zijn op zolder, rechts achteraan op de lage kastjes. De rode folder ligt op de tafel in de entreehal en in de boekenkast. Hopelijk doen velen mee! Groet, Machteld Tilanus machteldtilanus@gmail.com

13 en 14 september Open monumentendagen     Op 13 en 14 september worden de landelijke Open Monumentendagen gehouden en is De Hoofdwacht op beide dagen weer langer geopend. Via de site www.openmonumentendag.nl kunt u de programma’s in alle gemeenten in Nederland bekijken en uiteraard ook die van Haarlem, de vijfde monumentenstad in Nederland. Bij de VVV en in de Hoofdwacht is het fraaie programmaboekje over de opengestelde monumenten in Haarlem te verkrijgen of digitaal via de site  van Visit Haarlem

Kunstlijn 2025 in De Hoofdwacht Sinds 2010 biedt de Historische Vereniging Haerlem kunstenaars uit onze regio de gelegenheid hun werk in De Hoofdwacht te exposeren tijdens de Kunstlijn. De Kunstlijn is verreweg de grootste manifestatie van het werk van hedendaagse kunstenaars in Zuid-Kennemerland. Meer dan 200 kunstenaars zullen in november van dit jaar op zo’n 150 locaties laten zien waarvoor zij staan. De Hoofdwacht is een van de toplocaties. Meer informatie over het totale programma en de deelnemers vindt u hier.  Ook dit jaar was het aantal gegadigden voor een plekje in De Hoofdwacht weer groter dan het aantal beschikbare plaatsen. Bij de selectie van deelnemers stonden kwaliteit en variatie zoals altijd voorop. Zo zult u dit jaar verrast worden door keramiek van Anouk Rosenhart, sieraden van Rosita van Wingerden, van wie al eerder werk te zien was in De Hoofdwacht. Nieuwe deelnemers zijn Eveline van der Eijk met textiele kunst, Saskia Peschar met abstract ruimtelijk keramisch werk, Esther Schnerr met tekeningen en schilderijen en Herbert Willems met schilderijen. Komt dat zien! De Hoofdwacht is open gedurende de weekenden van 1 en 2 en van 8 en 9 november aanstaande. Noteer deze data vast in uw agenda. De Hoofdwacht is deze dagen open van 11.00 tot 17.00 uur.

Anouk Rosenhart   Meer over Anouk     Rosita van Wingerden    Meer over Rosita

Eveline van der Eijk   Meer over Eveline     Saskia Peschar   Meer over Saskia

Esther Schnerr   Meer over Esther     Herbert Willems   Meer over Herbert

Beestenboel in de Hoofdwacht   De huishoudsters zijn in alle staten, de dieren zitten in kooien, maar kunnen niet allemaal naast elkaar staan. Kom je helpen?   De werkgroep Jonge Muggen is druk met de voorbereidingen voor de komende Museum Nacht Kids, die gaat plaatsvinden op zaterdag 4 oktober. Onder de titel “Beestenboel in de Hoofdwacht” zullen de kinderen dit jaar op de verschillende verdiepingen met dieren aan de slag gaan, gekoppeld aan een tijdsperiode. Er staan spellen op stapel rondom exotische dieren meegenomen na verre reizen (1730), paardenraces in de Haarlemmerhout (1840), het “innerlijk dier” in de tijd van de Flowerpower (1972), een online dierenspel in de computertijd 2025… de Jonge Muggen weten er wel raad mee. Gezien het bezoekersaantal van verleden jaar (ruim 1000!) belooft het ook dit jaar weer een groot spektakel te worden. Ook de schoolbezoeken vinden nog steeds gretig aftrek: onze teamleden gaan ook het komende jaar met hun enthousiaste verhalen vele basisschoolleerlingen voorzien van de nodige kennis over de Hoofdwacht en de geschiedenis eromheen.

Lezing archeologie van het vroege Amsterdam   De nieuwe vogelvlucht van Amsterdam in 1275. Mikko Kriek, BCL Archaeological Support.   Afdeling Kennemerland van de AWN - de Nederlandse Archeologievereniging - organiseert samen met de Archeologische Werkgroep Haarlem e.o. en het Archeologisch Museum Haarlem een lezing over de archeologie van het vroege Amsterdam. De lezing wordt verzorgd door Ranjith Jayasena, senior archeoloog bij Monumenten & Archeologie van de Gemeente Amsterdam. Op 27 oktober 1275 verleende de Hollandse graaf Floris V een tolprivilege aan de inwoners van Amsterdam. In de oorkonde werd Amsterdam voor het eerst vermeld, reden voor het feestjaar Amsterdam 750. Een geboorteakte van Amsterdam was dit niet, maar wat weten we eigenlijk over het ontstaan van Amsterdam en de eerste bewoners? Hoe zag Amsterdam er in dat bewuste jaar, nu 750 jaar geleden uit, hoe groot was de nederzetting en wat zouden we tegenkomen als we een wandeling zouden maken door het Amsterdam van 1275? Vragen die aan bod zullen komen in de lezing van Ranjith Jayasena, waarin nieuwe archeologische inzichten in de vroege geschiedenis van Amsterdam worden gepresenteerd. Ranjith Jayasena is stadsarcheoloog bij Monumenten en Archeologie van de gemeente Amsterdam. In 2020 publiceerde hij de eerste synthese van 65 jaar stadsarcheologie in Amsterdam en in 2024 samen met Gabri van Tussenbroek ‘Amsterdam, het water en de mensen. Een dag aan de Amstel in 1275’. Wanneer: woensdagavond 24 september, aanvang 20.00 uur (zaal open om 19.30 uur) Waar: Archeologisch Museum Haarlem, Grote Markt 18 K, Haarlem (onder de Vleeshal) Aanmelden: Deelname is gratis. U kunt zich aanmelden (verplicht) voor de lezing via: aanmeldenarcheologie@outlook.com

Haerlem Nieuws is een twee-maandelijkse uitgave van de Historische Vereniging Haerlem Contact   Algemeen   Redactie   De website   Ledenadministratie   Afmelden Nieuws   Lid worden Historische Vereniging Haerlem Postbus 1105, 2001 BC Haarlem De Hoofdwacht, Grote Markt 17 Haarlem 023 5345422